درباره ما :

آشنایی با مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری – تهران (تحت پوشش یونسکو)

مقدمه

موضوع بهبود مدیریت آب شهری در حال حاضر به عنوان یک مسئله اضطراری مطرح است. مسایل مربوط به آب شهری در سرتاسر جهان امروزه رو به افزایش است. مدیریت نامناسب منابع آب، تغییرات اقلیم و اثرات آن بر منابع آب، افزایش رقابت برای استفاده از آب شیرین، منابع تجدیدناپذیر و رو به پایان که اغلب در اثر آلودگی و دیگر عوامل غیرقابل پیش‌بینی تهدید می‌شوند خود بیانگر حساسیت موضوع مورد بحث می‌باشد. حل این چالش‌ها به قدری پیچیده می‌باشد که جز با اعمال تلاش‌های مستمر و همراه با پشتکار و بوسیله راهبردهای علمی، اجتماعی و فرهنگی امکان‌پذیر نمی‌باشد. علاوه بر جنبه‌های تکنولوژیکی و علمی این معضل، استراتژی مدیریت پایدار منابع آب شهری خود نیز در قابل مسئله کاهش فقر قابل بررسی می‌باشد. نتیجتاً سه مسئله آب، فقر و مناطق شهری هر سه به نوعی با یکدیگر در تعامل و ارتباط می‌باشد. در راستای چالش‌های یادشده فوق‌الذکر و اهمیت ویژه مدیریت منابع آب به خصوص مدیریت آب شهری در مناطق خشک و نیمه‌خشک جنوب غرب آسیا، کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و خاورمیانه، کمیته ملی برنامه بین‌الملی آبشناسی ایران را بر آن داشت تا در سال ۱۳۷۹ پیشنهاد تاسیس مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری با حمایت دولت جمهوری اسلامی ایران (وزارت نیرو) را به سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، یونسکو ارایه کند. در نهایت و پس از گذر از مراحل رسمی و قانونی جهت تاسیس چنین مرکزی، مرکز منطقه¬ای مدیریت آب شهری – تهران، بطور رسمی بعد از سی و یکمین جلسه کنفرانس عمومی یونسکو در بهمن‌ماه سال ۱۳۸۰ با امضاء قرارداد بین جمهوری اسلامی ایران (وزیر نیروی وقت به نمایدگی از طرف ج.ا. ایران) و یونسکو با حضور عالیجناب ماتسورا، مدیرکل یونسکو با شرکت نمایندگان سازمان‌های مختلف بین‌المللی، سفرای کشورهای منطقه، اعضاء مجلس، مدیران ارشد و مدیران برخی سازمان‌های داخلی و وزارت‌خانه‌ها، اساتید دانشگاه‌ها، مدیران ارشد بخش‌های خصوصی و سازمان‌های غیردولتی با هدف مقابله با چالش‌های موجود در این زمینه و ارتقاء فعالیت‌های مربوطه به آب افتتاح گردید.

در حال حاضر ۱۶ کشور شامل ایران، عمان، بنگلادش، مصر، آلمان، هندوستان، کویت، لبنان، افغانستان، سوریه، تاجیکستان، پاکستان، یمن، بحرین، عراق و ارمنستان و ۹ سازمان بین‌المللی شامل یونسکو، دانشگاه واخنینگن هلند، موسسه آموزشی UNESCO-IHE، انجمن علوم آب (IWA)، آکادمی علوم آب، برنامه دهه بین‌المللی آب سازمان ملل متحد (UNW-PDC)، شبکه اسلامی توسعه و مدیریت منابع آب (INWRDAM)، برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-HABITAT)، مرکز آبشناسی و سنجش از راه دور دانشگاه کالیفرنیا (CHRS) در بالاترین سطح در شورای حکام مرکز حضور فعال دارند.

در طول فعالیت مرکز از زمان تاسیس، مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری توانسته است با کمک‌های فنی و مالی جمهوری اسلامی ایران و برخی دیگر از کشورها و سازمان‌های عضو، همچون یونسکو ۵۶ برنامه و پروژه مختلف را در چارچوب فازهای ششم و هفتم برنامه بین‌المللی آبشناسی یونسکو که عمدتاً بر ظرفیت‌سازی و آموزش متمرکز بوده برگزار کند. در مجموع تعداد ۵۳۸۶ نفر/روز از کشورهای مختلف که حدود ۶۵۰۰ نفر روز آن از ایران بوده‌اند، در رویدادهای مختلفی که توسط مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری – تهران و اعضای شورای حکام آن برگزار گردیده است، شرکت نموده‌اند. مشارکت مرکز در پروژه‌های بازسازی افغانستان در بخش آب که عمدتاً شامل ظرفیت‌سازی و آموزش بوده، نمونه‌هایی از فعالیت‌های مهم اجرا شده از سوی مرکز از زمان تاسیس می‌باشند.

روند تشکیل مرکز

  • مرداد ۱۳۷۹ تشکیل یک گروه کار ویژه متشکل از مسئولین رده بالای دولتی و نمایندگان کمیته ملی آبشناسی یونسکو
  • شهریور ۱۳۷۹ سرمایه‌گذاری دولت جمهوری اسلامی ایران برای اقدامات اولیه و تهیه و تجهیز محل مرکز
  • مهر ۱۳۷۹ برگزاری نشستی در رابطه با تشکیل مرکز توسط گروهی از افراد دولتی، علمی، آکادمیک و متخصصین آب
  • آبان ۱۳۷۹ برقراری تماس‌هایی جهت جلب حمایت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای تشکیل مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری با بانک توسعه اسلامی، سازمان همکاری‌های اقتصادی منطقه‌ای (اکو) و کمیته ملی آبشناسی روسیه
  • آذر ۱۳۷۹ ماموریت هیات نمایندگی یونسکو برای بحث و تبادل نظر با مسئولین ایرانی و بررسی امکانات موجود و ارزیابی ظرفیت‌های ایران با توجه به پیشنهاد تاسیس مرکز
  • اردیبهشت ۱۳۸۰ برگزاری نشست منطقه‌ای با حضور نمایندگان کشورهایی چون ژاپن، پاکستان، ترکیه، آذربایجان، بنگلادش، اردن، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی، ازبکستان، مالزی، لبنان، روسیه و سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای تبادل نظر پیرامون ارایه پیشنهاد نهایی جهت تاسیس مرکز
  • اردیبهشت ۱۳۸۰ ارائه تقاضای رسمی دولت جمهوری اسلامی ایران به یونسکو جهت تاسیس مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری
  • خرداد ۱۳۸۰ تصویب تاسیس مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری در یکصد و شصت و یکمین جلسه شورای اجرایی یونسکو پس از بررسی پیشنهاد ایران
  • مهر ۱۳۸۰ تصویب تصمیم جلسه یکصد و شصت و یکم شورای اجرایی مبنی بر تاسیس مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری در سی و یکمین اجلاس سالیانه یونسکو
  • بهمن ۱۳۸۰ امضاء تفاهم‌نامه بین ایران و یونسکو توسط جناب آقای مهندس بیطرف (وزیر وقت نیروی جمهوری اسلامی ایران و رییس پیشین شورای حکام مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری) و آقای ماتسورا (مدیرکل یونسکو) و آغاز فعالیت رسمی مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری
وظایف مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری – تهران

  • ارتقاء تحقیقات علمی در زمینه مدیریت آب شهری
  • ایجاد و تقویت شبکه‌هایی برای مبادله اطلاعات علمی، فنی و سیاست‌گزاری
  • گسترش و هماهنگی فعالیت‌های تحقیقاتی مشترک
  • سازماندهی و انتقال دانش و اطلاعات
  • تهیه برنامه منسجم در مورد فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات
  • تامین خدمات مشاوره‌ای فنی
  • تهیه نشریات و دیگر فعالیت‌های مرتبط
اهداف مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری – تهران

  • تهیه و ارایه اطلاعات علمی و فنی
  • ارتقای تحقیقات در مورد مدیریت آب شهری
  • ظرفیت‌سازی در سطوح سازمانی و حرفه‌ای
  • ارتقاء همکاری با سازمان‌های بین‌المللی
ماموریت مرکز منطقه ای مدیریت آب شهری – تهران

  • انتقال دانش علمی و تجربی و افزایش دانسته‌ها و ظرفیت‌ها در تمامی ابعاد مدیریت منابع آب با هدف ارتقاء گسترش پایدار و انجام فعالیت‌ها در این زمینه به منظور بهبود وضعیت رفاه ساکنین منطقه
  • همچنین تولید علم و فراهم ساختن اطلاعات تکنیکی و علمی در مسایل مربوط به مدیریت آب در منطقه با هدف تدوین سیاست‌هایی که منجر به مدیریت یکپارچه منابع آب در سطوح محلی ملی و منطقه‌ای می‌شوند
  • ارتقاء فعالیت‌های تحقیقاتی و تقویت ظرفیت‌های محلی و درگیر نمودن سازمان‌ها و شبکه‌های بین‌المللی به خصوص آنهایی که وابسته به برنامه بین‌المللی آبشناسی یونسکو (IHP)
  • انجام فعالیت‌های مرتبط با ظرفیت‌سازی در سطوح مختلف و افزایش آگاهی‌های عمومی به همراه ارتقاء همکاری‌های مشترک با سازمان‌های بین‌المللی
  • ارتقاء تحقیقات علمی در مسایل مدیریت منابع آب در منطقه، ایجاد و تقویت شبکه‌های تبادل اطلاعات علمی و تکنولوژیکی در منطقه با دیگر کشورها، گسترش و همکاری در فعالیت‌های تحقیقاتی، انجام فعالیت‌هایی در زمینه انتقال دانش و اطلاعات و تجربیات در زمینه دوره‌های آموزشی بین‌المللی، سمپوزیوم‌ها و کارگاه‌ها و افزایش و ارتقاء آگاهی‌های عمومی در زمینه مدیریت منابع آب، تامین خدمات مشاوره‌ای در منطقه و خارج از منطقه